محمد سلیمی، فرمانده اسبق ارتش جمهوری اسلامی ایران، وزیر اسبق دفاع و سرلشکر نیروی زمینی ارتش ایران بود. او که نقش برجسته‌ای در هدایت عملیات‌های ایران در 8 سال دفاع مقدس داشت، در فاصله سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴ به‌عنوان فرمانده کل ارتش فعالیت می‌کرد و از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ وزیر دفاع ملی بود.

زندگی نامه و فعالیت‌ها

محمد سلیمی در سال ۱۳۱۶ در شهر مشهد زاده شد. پدرش کارمند راه آهن بود و نظم و دیسیپلین را در خانواده‌اش به اجرا گذاشته بود.

محمد سلیمی پس از پایان دبستان وارد دبیرستان نظام شد و در سال ۱۳۳۳، مسیر نظامی‌گری را به صورت جدی آغاز کرد. سه سال بعد، در دانشگاه افسری ارتش، و در سال ۱۳۴۰، با تخصص مخابرات، فارغ‌التحصیل شد.

سرلشکر سلیمی در سال ۱۳۴۹، برای گذراندن دوره‌های عالی تخصصی به ایالات متحده اعزام شد. مدتی هم به‌ عنوان استاد مرکز آموزش مخابرات ارتش، به تربیت نیروی متخصص پرداخت.

سرلشکر سلیمی تا سال 1359 و آغاز جنگ تحمیلی، در پست‌های مختلف فعالیت می‌کرد. با آغاز جنبش انقلاب، شروع به فعالیت انقلابی کرد و در سال 1359 و در ابتدای جنگ ایران و ارتش بعث، برای یک سال مسئول دفتر مشاوره نظامی امام خمینی (ره) و مسئول ستاد جنگ‌های نامنظم بود.

او نقش برجسته‌ای در تعلیم چریک‌ها، ارتباط سپاه و ارتش و هماهنگی گردان‌های ارتش و یگان های اعزامی به جبهه‌ها داشت و توانست نیروهای مسلح ایران را در ابتدای جنگ، سر و سامان دهد. به همین دلیل، در ابتدای دهه 60 به عنوان وزیر دفاع ملی انتخاب شد.

فعالیت‌های مثمر ثمر نظامی محمد سلیمی در ابتدای دهه 60 و سال‌های جنگ سبب شد که او در خرداد ۱۳۷۹ با ارتقاء درجه از سرتیپی به سرلشکری، به فرماندهی کل ارتش منصوب شود. او هم‌زمان فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص) هم بود. او تا شهریورماه ۱۳۸۴ در این جایگاه فعالیت می‌کرد، سپس از مقام خود استعفاء داد تا جوان‌ترها روی کار بیایند. او پس از استعفاء، به‌عنوان مشاور رهبر انقلاب در امور ارتش منصوب گردید.

درگذشت

امیر سرلشکر محمد سلیمی در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۹۴، پس از یک دوره طولانی بیماری در سن ۷۸ سالگی درگذشت.

بعد از فوت، مقام معظم رهبری در پیامی بدین شرح، درگذشت سرلشکر سلیمی را تسلیت گفت:

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

با تأسف و تأثر، اطلاع یافتم که دوست و همکار دیرین اینجانب در فعالیت‌های نظامی، امیر سرلشکر محمد سلیمی، رحمت‌الله‌علیه، پس از مدتی بیماری دشوار، دار فانی را وداع گفته و به لقاءالله پیوسته است.

این نظامی متدین و متعهد، از جمله معدود یاران ارتشی است که از آغازین هفته‌های پیروزی انقلاب، وسیله‌ی ارتباط فعال ارتش با دستگاه انقلاب و نظام جمهوری اسلامی بود و عنصر مؤثر در جذب بدنه‌ی متعهد ارتش به خدمات انقلاب به شمار می‌رفت. وی در طول ده‌ها سال، در مراکز حساس نظامی همچون وزارت دفاع، فرماندهی ارتش، سرپرستی دفتر مشاورت امام در نیروهای مسلح و ریاست ستاد مرکز جنگ‌های نامنظم در سال‌های اول دفاع مقدس، خدمات ارزنده‌ای به‌جای آورد.

اینجانب مصیبت درگذشت این همکار صدیق را به خاندان محترم و بازماندگان و همکاران ایشان در نیروهای مسلح تسلیت می‌گویم و علو درجات او را از خداوند متعال مسئلت می‌کنم.

سیدعلی خامنه‌ای

۱۱ بهمن ۱۳۹۴

نشان‌ها و افتخارات

سرلشکر محمد سلیمی در سال ۱۳۷۹ از رهبر انقلاب، نشان درجه یک نصر دریافت نمود. او همچنین، دوره‎‌های دافوس، دوره مقدماتی و دوره عالی و دوم دانشگاه افسری را گذرانده و نشان‌های مرتبط را دریافت کرده است. 

مهم‌ترین اقدامات در طول خدمت

امیر سرلشکر محمد سلیمی در طول فعالیت خود در عرصه‌های مختلف، اقدامات ارزشمند متعددی انجام داده که هر کدام از آنها، نقشی برجسته در تعالی ایران، انقلاب و ارتش داشته است. برخی از مهم‌ترینِ این اقدامات به این شرح است:

1.       اجرای طرح ایده نبرد ناهمتراز و چابک سازی نیروهای مسلح

2.       برگزاری اولین رزمایش عملیات ناهمتراز در دوران فرماندهی ارتش

3.        ایفای نقش مهم در حرکت به سمت خودکفایی نظامی

4.        تلاش برای استیفای حقوق ملت ایران در زمینه قراردادهای نظامی منعقد شده در دوران پهلوی در دوران فرماندهی ارتش

5.        پشتیبانی همه جانبه و به خصوص تسلیحاتی از جبهه‌های جنگ حق علیه باطل در اوج تحریم، طی مسئولیت وزارت دفاع

6.        تاسیس آموزشگاه‌های درجه‌داری ارتش و احیای دوره‌های مشترک رزم مقدماتی

7.       فعالیت در زمینۀ مردم یاری از جمله امدادرسانی به زلزله زدگان بم و گسیل امکانات و تجهیزات و نیروی انسانی به مناطق زلزله زده

این موارد تنها بخش کوچکی از فعالیت های گسترده امیر سرلشکر سلیمی در طول سالها فعالیت در پست ها و مشاغل نظامی مختلف است.